नेपालको पर्यटन व्यवसायी सुमन पाण्डेले नेपाल न्यूज बैंकसँगको विशेष अन्तरवार्तामा पर्यटनलाई राष्ट्रिय प्राथमिकता बनाइ आर्थिक समृद्धि हासिल गर्ने रणनीति प्रस्तुत गरेका छन्। उनले दावी गरेका छन् कि द्रुत आर्थिक विकासको प्रमुख चालक पर्यटन नै हुन सक्छ, यदि दीर्घकालीन योजना स्पष्ट र प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गरियो भने।
वर्तमान अवस्था र चुनौतीहरूपाण्डेले बताएका अनुसार सन् २०२५ मा नेपालमा ११,५८,००० विदेशी पर्यटक मात्र आए, जुन लाओस जस्तो समान भौगोलिक र सांस्कृतिक सम्पदाको देशमा वार्षिक ४५ लाख पर्यटकको तुलनामा अत्यन्तै न्यून छ। राजनीतिक अस्थिरता, एक दशकको सशस्त्र द्वन्द्व, तथा पूर्वाधार अभाव—जस्तै सडक, हवाई सेवा, स्वास्थ्य र सुरक्षा—ले नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कमजोर देखाएको उनले जोड दिएका छन्।
उन्हीले उल्लेख गरेका छन् कि हालको पर्यटन योगदान जीडीपीको ६‑७ प्रतिशत मात्रै हो, तर १०‑१५ प्रतिशतसम्म बढाउन सकिने सम्भावना छ। विदेशी मुद्रा आम्दानी पनि हालको तुलनामा १५ गुणासम्म वृद्धि गर्न सक्ने उनका अनुमान हुन्।
दीर्घकालीन योजना र आधारशिलापाण्डेले तयार पारेको योजनामा सन् २०२६ मा १० प्रतिशतको वृद्धि गरी १२,७४,००० पर्यटक ल्याउने लक्ष्य राखिएको छ। वार्षिक १५ प्रतिशत वृद्धिदर कायम रहँदा सन् २०३२ सम्म २९,४७,००० र २०४० सम्म ६,३०,००० विदेशी पर्यटक आकर्षित गर्न सम्भव हुने दाबी गरिएको छ। यस लक्ष्यलाई हासिल गर्न उनले छ मुख्य आधारशिला पहिचान गरेका छन्:
- पूर्वाधार विकास
- पहुँच सहजता
- पर्यटन उत्पादन विकास
- अन्तर्राष्ट्रिय बजार प्रवद्र्धन
- नीतिगत सुधार
- दक्ष जनशक्ति विकास
पर्यटनको तीव्र विस्तारले प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष रूपमा ५० लाख रोजगार सिर्जना गर्ने सम्भावना रहेको पाण्डेले बताएका छन्। यसले होटल, रेस्टुरेन्ट, निर्माण, कृषि तथा सेवा क्षेत्रका व्यवसायीहरूलाई सशक्त बनाउँछ, साथै विदेशमा काम गर्ने ८० लाख भन्दा बढी युवाको घरैँको बजारमा पुनः प्रवेश गराउन मद्दत पुर्याउँछ।
नयाँ पर्यटन स्वरूप र भविष्यको सम्भावनामेडिकल टुरिजम, वेलनेस टुरिजम, शैक्षिक पर्यटन, स्वयंसेवी पर्यटनजस्ता नयाँ खण्डको विकासले नेपाललाई विश्व पर्यटन बजारमा प्रतिस्पर्धात्मक लाभ दिलाउन सक्छ। पाण्डेले विश्वास व्यक्त गरेका छन् कि पर्यटनको विस्तारले अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध, सांस्कृतिक आदानप्रदान, प्रविधि हस्तान्तरण र सीप विकासमा पनि सकारात्मक प्रभाव पार्नेछ।
अन्त्यमा पाण्डेले सरकार‑निजी क्षेत्रको सहकार्यलाई अपरिहार्य मान्दै, स्पष्ट योजना, बलियो नेतृत्व र निरन्तर कार्यान्वयनका साथ पर्यटनलाई आर्थिक रूपान्तरणको आधारशिला बनाउने आह्वान गरेका छन्।
