नेपालका वाणिज्य बैंकहरूले अन्य क्षेत्रमा कर्जाको माग सुस्ताएका बेला शेयर धितो कर्जामा आफ्नो लगानी उल्लेख्य रूपमा बढाएका छन्। नेपाल राष्ट्र बैंकको तथ्यांकअनुसार, हाल वाणिज्य बैंकहरूले कुल १ खर्ब ३९ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी शेयर धितो कर्जा प्रवाह गरेका छन्। यो प्रवृत्तिले शेयर बजारमा लगानीकर्ताहरूको आत्मविश्वास र बैंकहरूको प्राथमिकता दुवैमा आएको परिवर्तनलाई संकेत गर्दछ।
प्रमुख वाणिज्य बैंकहरूमध्ये नबिल बैंकले शेयर धितो कर्जा प्रवाहमा अग्रता लिएको छ। नबिल बैंकले हालसम्म १७ अर्ब ५३ करोड ४१ लाख रुपैयाँ शेयर धितो कर्जा प्रवाह गरेको छ। यसैगरी, आइएमई बैंकले पनि महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएको छ, जसले १४ अर्ब ५३ करोड ९० लाख रुपैयाँ शेयर धितोमा लगानी गरेको छ। यी दुई बैंकले समग्र शेयर धितो कर्जामा ठूलो हिस्सा ओगटेका छन्।
कुमारी बैंकले पनि शेयर धितो कर्जामा आफ्नो उपस्थिति बलियो बनाएको छ। चालु आर्थिक वर्षको जेठ महिनासम्म कुमारी बैंकले १० अर्ब ४४ करोड १२ लाख रुपैयाँ शेयर धितोमा कर्जा दिएको छ। यी बैंकहरूको उच्च लगानीले शेयर बजारमा तरलता कायम राख्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।
यद्यपि, सबै बैंकको वृद्धिदर समान छैन। एनएमबी बैंकले कर्जा प्रवाहको वृद्धिदरका साथ १५३.५६ प्रतिशतले अग्रता लिएको छ, जुन अन्य बैंकको तुलनामा निकै उच्च हो। यसले एनएमबी बैंकले शेयर धितो कर्जामा आफ्नो प्राथमिकता र रणनीतिक लगानी बढाएको देखाउँछ।
अर्कोतर्फ, केही बैंकहरूको शेयर धितो कर्जा लगानीमा भने कमी आएको छ। नेपाल बैंकको शेयर धितो कर्जा १४.३४ प्रतिशतले घटेको छ भने सिटिजन्स बैंकको १५.१५ प्रतिशतले र नेपाल एसबीआई बैंकको १४.५० प्रतिशतले कमी आएको छ। यो भिन्नताले बैंकहरूको आन्तरिक नीति, जोखिम व्यवस्थापन र बजारको अवस्थाप्रतिको प्रतिक्रियामा विविधता देखाउँछ।
यो बढ्दो शेयर धितो कर्जा प्रवाहले शेयर बजारको गतिविधिमा सकारात्मक प्रभाव पार्न सक्ने भए तापनि यसमा निहित जोखिमहरूलाई पनि ध्यान दिनु आवश्यक छ। नियामक निकायले यस प्रकारको कर्जाको गुणस्तर र जोखिम व्यवस्थापनमा निरन्तर निगरानी राख्नुपर्ने देखिन्छ।
