आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को जेठ महिनाको अन्त्यसम्म नेपाल राष्ट्र बैंकले प्रकाशित ११‑महिनाको आँकडामा देशको बैंकिङ प्रणालीले उल्लेखनीय विस्तार देखाएको छ। वाणिज्य बैंकहरूले जम्मा ७० खर्ब १५ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँ निक्षेप संकलन गरेका छन्, जसमा बचत खातामा ३३ खर्ब १४ अर्ब ८६ करोड ६८ लाख र मुद्दती निक्षेपमा २५ खर्ब ९१ अर्ब १७ करोड ८८ लाख पर्छ।
कर्जा प्रवाहको समग्र स्थितिउस्तै अवधि भित्र बैंकहरूले ५१ खर्ब ६९ अर्ब २८ करोड रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेका छन्। उत्पादनशील क्षेत्रभन्दा उपभोग कर्जाले १० खर्ब ९८ अर्ब ३० करोडको सर्वाधिक हिस्सा ओगटेको देखिन्छ, जसले घरेलु खर्चको बृद्धि संकेत गर्दछ। थोक‑रिटेल व्यापार, गैर‑खाद्य उद्योग, ऊर्जा‑जल तथा वित्त‑बीमा‑रियल‑इस्टेट लगायतका क्षेत्रले क्रमशः ९ खर्ब ४९ अर्ब ८७ करोड, ५ खर्ब ८१ अर्ब २२ करोड, ४ खर्ब ९२ अर्ब ४४ करोड, ३ खर्ब ७० अर्ब ७४ करोड कर्जा पाएका छन्।
कृषि‑वन‑पेय उत्पादनमा ३ खर्ब ३ अर्ब १४ करोड (जसमध्ये कृषि‑वन क्षेत्रमा ३ खर्ब ५६ करोड) कर्जा प्रवाह भएको छ, जबकि निर्माण, होटल‑रेस्टुरेन्ट, धातु‑विद्युतीय उपकरण जस्ता क्षेत्रले क्रमशः २ खर्ब ३० अर्ब १८ करोड, २ खर्ब २८ अर्ब ४३ करोड, ७१ अर्ब ८१ करोड लगानी देखाएका छन्। यातायात, सञ्चार र सार्वजनिक सेवामा ६८ अर्ब ४२ करोड तथा स्थानीय सरकारतर्फ १ अर्ब १८ करोड कर्जा दिइएको छ।
कर्जा प्रकार अनुसार लगानीको ढाँचासम्पूर्ण कर्जामध्ये अवधि (टर्म) लोनले सबैभन्दा ठूलो अंश बनाउँछ, जसको आकार १८ खर्ब ७९ अर्ब ६ करोड छ। कार्यशील पूँजी तथा डिमाण्ड लोन, क्यास‑क्रेडिट क्रमशः ८ खर्ब ५४ अर्ब ८६ करोड र ५ खर्ब ८६ अर्ब ३३ करोडको रकममा छन्। व्यक्तिगत आवास निर्माण‑खरिदका लागि ३ खर्ब ६३ अर्ब २४ करोड र विपन्न वर्गलाई लक्षित कर्जा २ खर्ब ४३ अर्ब २८ करोडमा प्रदान गरिएको छ।
मार्जिन, हायर‑पर्चेज, ओभरड्राफ्ट, आयात‑सम्बन्धी तथा बिल‑पर्चेज जस्ता विभिन्न शीर्षकहरूमा क्रमशः १ खर्ब ३९ अर्ब ७६ करोड, १ खर्ब २७ अर्ब २८ करोड, ९० अर्ब ९१ करोड, ९० अर्ब ८७ करोड, १२ अर्ब ७० करोड कर्जा प्रवाह भएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार, उपभोग कर्जाको बृद्धिले निकट भविष्यमा घरेलु मागलाई बलियो बनाउने सम्भावना देखाउँछ, तर उच्च स्तरको अवधि लोनले ऋण जोखिम व्यवस्थापनमा सावधानीको आह्वान पनि गरेको छ। निक्षेप पक्षमा, ६‑१२ महिना अवधिको मुद्दती निक्षेप ८ खर्ब ४४ अर्ब १० करोडभन्दा बढी संकलन भएको तथ्यले स्थायी बचत प्रवाहको संकेत दिन्छ।
