असार ३२ को प्राधिकरण सञ्चालक समिति बैठकपछि, नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले ५४०.४७ मेगावाट क्षमताका २७ जलविद्युत् आयोजनाको व्यावसायिक उत्पादन सुरु गर्ने मिति (आरसीओडी) विस्तार गरेको बताइयो।
ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री विराज भक्त श्रेष्ठको पहलबाट, पीपीए अन्तर्गत अनुबंध हेरेर, निर्धारित समयसीमा भित्र कार्य सम्पन्न नभएका परियोजनाहरूको वास्तविक प्रगति मूल्याङ्कन गरी निर्णय लिइएको छ – विभागीय सूत्रले जानकारी दिएको छ।
आरसीओडी थपको आधारभूत मापदण्डमा भौतिक प्रगति, वर्तमान आरसीओडी अवस्था एवं पीपीएअनुसार प्रवर्धकका दायित्वको उल्लेखनीय पूर्तिलाई समेटिएको छ।
पहिले कुल २१८ आयोजना ‘क’, ‘ख’, ‘ग’, ‘घ’ चार समूहमा वर्गीकृत गरिएका थिए; यसमा ‘क’ समूहले सबै आधारभूत दायित्व पूरा गरेको र ‘ख’ समूहमा कम्तीमा २५ प्रतिशत प्रगति हासिल गरेको वा प्राधिकरणको कारणले निर्माण ढिलाइ भएको परियोजनाहरू समावेश छन्, प्राधिकरणका प्रविधि अधिकारीका अनुसार।
मन्ती विराज भक्त श्रेष्ठले निजी क्षेत्रको लगानी सुरक्षित राख्दै निर्माण कार्यलाई सहजीकरण गर्ने सरकारको नीति दोहोर्याए; सरकारी प्रवक्ताले यसलाई स्पष्ट मापदण्ड र संस्थागत प्रणालीमा आधारित निर्णयको स्वरूपमा व्याख्या गरे।
उद्योगका विशेषज्ञहरूका अनुसार, प्रवर्धकले दायित्व समयमा पूरा नगरेमा ऊर्जा विकासको गति सुस्त हुन्छ, र उत्तरदायित्वको पारस्परिक समझदारी आवश्यक छ।
प्राधिकरणका बक्तव्यमा अहिले ८ हजार २९२ मेगावाट क्षमताका ३२० जलविद्युत् आयोजना विभिन्न चरणमा छन्; तिनमा ‘क’ समूहमा ४ हजार ४९१ मेगावाट क्षमताका १५० आयोजना, ‘ख’ समूहमा १ हजार ४२० मेगावाट क्षमताका ६८ आयोजना पर्छ।
‘ग’ समूहमा उत्पादन अनुमतिपत्र, वित्तीय व्यवस्थापन वा जग्गा व्यवस्थापन अधूरो तथा आरसीओडी अवधि भित्र २५ प्रतिशतभन्दा कम प्रगति भएका आयोजना समावेश छन्; ‘घ’ समूहमा दायित्व पूरा नहुएकाहरू वा सर्वेक्षण र उत्पादन अनुमतिपत्र रद्द भएका आयोजना राखिएका छन्।
‘ख’ समूहका आयोजना नियमित अनुगमन गरिनेछ, र विद्युत् व्यापार विभागले समयमै सम्पन्नताको लागि आवश्यक निर्देशन तथा अनुगमन कार्यसम्पादन गर्नेछ; आवश्यकता देखिएमा छ महिनाभित्र पुनः वर्गीकरणको व्यवस्था पनि तय छ।
बजारका जानकारहरूका अनुसार, स्पष्ट वर्गीकरण र अनुगमन प्रणालीले वास्तविक कारणले ढिलाइ भएका र दीर्घकालीन प्रगति नसकेका परियोजनाहरूलाई अलग गरी निजी लगानीको भरोसा पुनः स्थापित गर्ने सम्भावना देखाउँछ, जसले ऊर्जा क्षेत्रमा नयाँ गति दिन सक्छ।
