न्यून आय भएका वर्ग र साना उद्यमीहरूलाई लक्षित गरेर सुरु गरिएका लघु बीमा सेवामा नयाँ चार माइक्रो इन्स्योरेन्स कम्पनीहरूले छोटो समयमै बजारको लगभग सम्पूर्ण हिस्सा कब्जा गरेका छन्। उनीहरूले जारी गरेको बीमालेखको संख्याले ग्रामीण तथा शहरी दुबै क्षेत्रमा पहुँचको नयाँ अध्याय खोल्दैछ।
नेपाल बीमा प्राधिकरणको पछिल्लो आर्थिक वर्षको तथ्यांकका अनुसार, लघु बीमा व्यवसायको कुल प्रिमियम १ अर्ब ३३ करोड रुपैयाँभन्दा बढी रहेछ, जसलाई ५,१०,९१९ बीमालेखमार्फत संकलन गरिएको थियो। तर उक्त कुलको १ अर्ब ३२ करोडभन्दा बढी मात्र प्रोटेक्टिभ माइक्रो इन्स्योरेन्स, स्टार माइक्रो इन्स्योरेन्स, नेपाल माइक्रो इन्स्योरेन्स र ट्रस्ट माइक्रो इन्स्योरेन्सले संकलन गरी ९९ % भन्दा बढी बजार हिस्सा पाएका छन्।
पुराना बीमा कम्पनीहरूको सहभागिताठूलो पुँजिवालाका १४ स्थापित निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूले लघु बीमा क्षेत्रमा मात्र १ करोड २२ लाख रुपैयाँ संकलन गरेका छन्, जुन कुल बजारको १ % भन्दा पनि कम हो। केहि कम्पनीहरूले त वर्षभरै एक पनि लघु बीमालेख जारी नगरेको तथ्यांकले पुरानो उद्योगको उदासीनता स्पष्ट देखाउँछ।
बजारको असन्तुलनको मुख्य कारण भनेको ठूलो कम्पनीहरू सहरी बहुराष्ट्रिय ग्राहक, ठूला उद्योग, हवाई‑समुद्री व्यापार र सवारी साधनजस्ता उच्च प्रिमियमको क्षेत्रहरूमा केन्द्रित हुनु हो। लघु बीमा संकलन गर्न थोरै प्रिमियममा बढी प्रशासनिक खर्च लाग्ने र जोखिमको बिखरावको कारणले उनीहरूलाई यो खण्ड आकर्षणीय नदेखिएको देखिन्छ। नियामकले विशेष लाइसेन्स प्रदान गरेर नयाँ माइक्रो इन्स्योरेन्स कम्पनीहरूलाई प्रवेशका ढोका खोलेकोले यो अन्तरलाई पूरै परिवर्तन गर्यो।
अब साना किसान, खुद्रा व्यापारी र न्यून आय भएका नागरिकहरूबीच बीमाको पहुँच उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। चार कम्पनीहरूले ५ लाखभन्दा बढी बीमालेख जारी गरेर गाउँ-गाउँमा कवरेज विस्तार गरेका छन्, जसले समग्र बीमा प्रवृत्तिमा सकारात्मक प्रभाव पर्न सम्भावना देखिन्छ। पुराना बीमाहरूको उदासीनता नयाँ संस्थाहरूका लागि व्यापार विस्तारको ठूलो अवसर बनाएकोले, लघु बीमा क्षेत्रले भविष्यमा नेपालको बीमा पहुँचमा नयाँ आयाम थप्न सक्ने सम्भावना उजागर भएको छ।
